Genealoga Podręczny Słowniczek Medyczny


Słownik

Doc. dr hab. n. med. Małgorzata J.M. Nowaczyk
Departments of Pathology & Molecular Medicine and Pediatrics McMaster University


Genealoga Podręczny Słowniczek Medyczny
czyli
Jak przetłumaczyć zapisy z Liber Mortuorum


* dodatkowe informacje znajdują się w artykule towarzyszącym


A
abiit zmarły (abitus/abita est - zmarł/zmarła)
abortus poronienie
aeger chory
aegrotus chory, cierpiący
aetas/aetatis wiek
agonia skurcze
agrrippo grypa lub zapaleni płuc
algesco śr. bezpłodność; później - zaziębienie
antesuscepto* przed porodem
annosus  stary
anus 1. rz. staruszka, 2. przym. wiekowy
apoplexia* udar mózgu
apothecarius  aptekarz
archiater główny lekarz (np. króla lub cesarza)
asthma astma
avitus  wrodzony lub pochodzący od dziadka
B
balbus jąkała
C
cadaver denat, ciało zmarłego
cancer  rak
caput głowa (capitis - głowy)
cardiacus sercowy
casus wypadek, powód
catarrhus katar, nieżyt
causarius inwalida, żołnierz zwolniony od służby wojskowej z powodu urazu na polu bitwy
cholera* cholera lub żółtaczka
cholericus żółtaczka (o kolorze skóry)
chirurgus chirurg
cerebrum mózg (cerebri - mózgu)
cimeterium cmentarz
coelus* kolka brzuszna
coemeterium cmentarz
combustio oparzenie
combustum oparzone miejsce (combustura) 
concepta est ciężarna
conceptus  płód
consanguinitas krewni
consumptio (-n)  suchoty, gruźlica
consenesco starzeć się
contagio choroba zakaźna
contagiousus zaraźliwy
convulsio* drgawki, atak padaczki
cordis serce
corpus ciało (corporis - ciała)
cranium czaszka, głowa
crapula pijaństwo
crup krup
cruditas niestrawność
cunnus kobiece narządy płciowe
curator medici lekarz
D
debilitas choroba, słabość 
decessit zmarł/a
decessus śmierć
deflorata pozbawiona dziewictwa 
defuit odszedł (w sensie zmarł)
defunctus, - a zmarły/zmarła 
defungitur umierać
delirus, -a obłąkany, szalony
demens niepoczytalny 
denatus zmarły
denatus est zmarł
denicalis odnoszacy się do zmarłych, np. ferie d. - dni zaduszne
didymus bliźniak
dies vitae wiek
diphteria dyfteryt
dolor ból
dysentery* biegunka, czerwonka
dyspnea* duszności
E
ebrietas pijany/pijaństwo
ecclampsia* rzucawka 
edentarius bezzębny
effligo zabić uderzeniem
egressus egressus animae e corpore - wyjście duszy z ciała
empicus choroba płuc
enervis bezsilny, wyczerpany
eructo wymiotować
exspiro umrzeć
extrema unctio  ostatnie namaszczenie 
extremum śmierć; in extremis - na łożu śmierci; in extremi agere - dogorywać
F
febris* gorączka; także febra, malaria, zimnica
febris nervosa wysoka gorączka, gorączka z konwulsjami
febris hectica g. trawiąca 
febris callida g. przewrotna 
febris maligna g. złośliwa, spowodowana ciężką, często śmiertelną chorobą
febris puerperia g. połogowa
febris putrida g. cuchnąca (zgorzel, gangrena)
fecunda ciężarna
femina kobieta
fetus płód
fluxus/flusor* upływ; biegunka
f. sanguineus biegunka z krwią, czerwonka
f. sanguinis upłw krwi, wykrwawienie się
G
gemellus bliźniak
geminus bliźniak
grandaevus sędziwy
gravida ciężarna
guttur gardło, tchawica
H
herbarius zielarz
homicidium morderstwo
humatio pochówek
hydropsis/hydrops* puchlina wodna
hydrops capitis wodogłowie
hydrops ventris wodobrzusze, puchlina brzuszna 
I
icetricus* z żółtaczką
ictus* udar mózgu lub konwulsja; uderzenie
iecur wątroba, iecuris - wątroby
ignis ogień
ignem combustis/a oparzony/a ogniem
imbecillus słabość, omdlenie, niemoc
impraegnavit spowodował ciążę (zapłodnił)
impregnata zaszła w ciążę, ciężarna
incestus kazirodczy
incrementum przybytek, potomek
inedia głód, post
infans niemowlę
infectio zakażenie
infelix niepłodny
infirmitas osłabienie
inflam(m)atio zapalenie
inflatio wzdęcie
influenza grypa
inhumatus nie pochowany, nie pogrzebany
injuria krzywda, gwałt
insanitas niezdrowie, choroba
insanus szalony, umysłowo chory
insepultus nie pogrzebany
interitus zapalenie/nieżyt jelit
intestinus/intestina jelito
iuvenis/iuvena młodzieniec, dziewica
L
labes plamy, wypryski
M
maiores krewni wstępni dalszego stopnia, prarodzice
marasmus wyniszczenie
massa guz, narośl
medicus medyk, lekarz
morbus choroba
morbi choroby
mors śmierć
moritur zmarł
mortis zmarły
mort(u)us zmarły
munitus/a namaszczony/a 
N
nativitas urodzenie
natus/nata est urodził/a się
natus/a wrodzony/a/e 
O
obdormitus est zasnął (zmarł)
oberunt zmarli
obiit zmarł/a
obitus zmarł/a
obstetrix akuszerka
origo narodziny, pochodzenie
ortus syn
os, ossis kość 
ossarium kostnica, urna na kości lub popiół
osseus kostny
ossifragium złamanie kości
ossilia zgrubienie kości
P
papula* pryszcz, wysypka
partus urodzony
pectus klatka piersiowa
periit zmarł
peritus zmarły
peritus est zmarł
pectus pierś, klatka piersiowa
pectoris* piersiowy, o klatce piersiowej
perfrictio przeziębienie
pestis zaraza, dżuma
phthisis suchoty, wyniszczenie
pituita flegma, katar
pleuritis zapalenie opłucnej
proflurium biegunka, rozwolnienie
postpartum* połogowy, popołogowy
posthumus pośmiertny
pox ospa
pregnata ciężarna
progenitus dziecko pierworodne
proles dzieci
puerperium* połóg
pulmo, pulmonis płuco, płuca (pulmonari - płuc)
pulmoni  płucny
pustula bąbel, pryszcz
R
renum, renes nerka, nerki
reni nerkowy
rheumatismus reumatyzm 
rubeola odra
rubella różyczka
S
sanguis krew
sanguinis o krwi
sanus zdrowie
sanctus/a zdrowy/a
scarlatina szkarlatyna
scorbutus szkorbut
scrofula* ropień gruczołów na szyi
senectus starzec
senex/senes/senius starzec
senica starucha
senilis* starczy; dementia senilis - otępienie starcze 
senior starszy, osoba starsza
senium* uwiąd lub niemoc starcza; niemoc 
sepelvi pogrzebać/pochować
sepulcrum pogrzebać/pochować
sepultura pogrzeb
siccus suchy; przen. trzeźwy
sinus piersi, łono
spasmus kurcze
spurius nieślubny, bękart
stomachus żołądek (stomachi - żołądka)
stranguria "smierdzący mocz", prawdopodobnie zapalenie pęcherza
struma wole
suicidium samobójstwo
surditas głuchy
suspendium powieszenie się
T
tabes suchoty, wycieńczenie
tetanus* tężec, szczękościsk
transitus est umarł
tremor drżenie, drgawki
trigemini trojaczki
tuber narośl, guz
tumor* narośl, guz
tumulatus pochowany
tumulo pogrzebać
tumulus kurhan, mogiła, grobowiec
tussis* kaszel
typhus* tyfus, dur brzuszny
U
ulcus wrzód
ulcerosus owrzodziały
unctio extrema ostatnie namaszczenie 
uterus macica, łono; także: ciąża
V
variola/v. maior ospa prawdziwa
varicella ospa wietrzna
vena żyła
venetatus/a otruty/a
venter brzuch, żołądek (ventri - brzucha)
vermis robak
vesica pęcherz moczowy
vetustas sędziwy wiek, starość
violationis zgwałcenie
violator gwałciciel
virginalis dziewiczy
virgo dziewica, panna
vitam cessit przestał żyć
vivens  żyjący
vomica wrzód, ropień
vomitus* wymioty
vulnus/vulnieris ranny

Copyright © Małgorzata Nowaczyk





2003 ©  Genealogia Polska
http://genpol.com/