Porady - określenia przynależności klasowej stosowane w księgach metrykalnych


Określenia przynależności klasowej stosowane w księgach metrykalnych.

W księgach metrykalnych z XVII oraz XVIII wieku obok zapisów wykonywanego zawodu znajdziemy określenia przynależności klasowej z reguły zapisywane po łacinie. Później, w wiekach XIX oraz XX zapisywane one były tylko w wypadku szlachty. Nomenklatura ta przez wieki uległa gruntownej dewaluacji. W pierwszej Rzeczypospolitej przestrzegano jej bardzo uważnie, pod zaborami bywało różnie. Pod koniec XVIII wieku oraz później każdy szlachcic był "jaśnie wielmożny", czyli illustrissimus ac magnificus, każdy wiejski ksiądz reverendissimus, oraz każdy mieszkaniec miasta (nawet małego) "sławetny" czyli famatus..

Oto co na ten temat pisze W. Dworzaczek: "Wiejscy plebani przeważnie nie byli szlachtą, toteż często nie znali dobrze genealogicznych stosunków swych szlacheckich parafian, przekręcali nazwiska i piastowane urzędy. Nie umieli odróżnić tych, którzy z prawa należeli do uprzywilejowanego stanu od pnących się do niego poprzez swoisty awans społeczny. Tedy nomenklatura: magnificus, generosus, nobilis, która w pracktyce kancelarii sądowych miała swoje dość ściśle określone znaczenie, tutaj bywała raczej wyrazem materialnego autorytetu, jakiego zażywał wobec plebana ten czy inny posesjonat, dzierżawca lub nawet wpływowy ekonom pański". Władysław Dworzaczek: Genealogia. PWN Warszawa 1959, str. 63.

Zobacz także:  

2003 ©  Genealogia Polska
http://genpol.com/